Video Herdenking 2020

Inhoud Video
Luiden van de kerkklokken in de gemeente Bunnik op 4 mei. Introductie Janneke Schermers, toespraak burgemeester Ruud van Bennekom, gedicht van Aaron Driedijk voorgedragen door kinderburgemeester Jette Geldens, het voorlezen van de namen van de gefusilleerden door Hans Nap. Beelden van de herdenking op 4 mei op Fort bij Rijnauwen.

Toets c om ondertiteling in- of uit te schakelen.

Klokken luiden voor vrijheid


Klokken luiden voor herdenking 75 jaar vrijheid

BUNNIK/ODIJK Ondanks dat de herdenking op Fort bij Rijnauwen niet door kan gaan dit jaar, wordt er wel een en ander georganiseerd. Er wordt onder meer een boekje gepresenteerd en zowel in Bunnik als in Odijk luiden alle kerken de klokken voorafgaand aan de 2 minuten stilte op 4 mei om 20.00 uur.

door Agnes Corbeij

Janneke Schermers is voorzitter van de Stichting Herdenkingsmonument Fort bij Rijnauwen. ,,Jaarlijks bezoeken zo’n duizend mensen de herdenking op het fort. Het voorlezen van de namen van de gefusilleerden op die plek en het luiden van de klokken in aanwezigheid van de nabestaanden en andere betrokkenen, blijft erg indrukwekkend. We vinden het uiteraard heel erg jammer dat dit niet door kan gaan, precies in het jaar waarin 75 jaar vrijheid wordt gevierd, een vrijheid die we mede te danken hebben aan de mannen die op het fort werden gefusilleerd.”

EXTRA AANDACHT De stichting had de bijzondere herdenking al in kannen en kruiken. Er zouden dit jaar ook nabestaanden laatste brieven van gefusilleerden voor komen lezen tijdens een avond in aanloop naar de herdenking. ,,Er zouden zelfs nabestaanden uit België komen daarvoor.” Dit wordt verschoven naar volgend jaar.

Ook werd er extra veel aandacht geschonken aan het monument zelf. ,,Met een anonieme gift hebben we ervoor gezorgd dat de klokkenstoel weer recht kwam te staan. Een van de poten was 30 centimeter weggezakt.” Ook het hekwerk rond het monument werd opnieuw geverfd. Daar zal dit jaar weinig aandacht voor zijn.

OPNAME Toch is de stichting niet bij de pakken neer gaan zitten. ,,We hebben een alternatieve invulling gevonden. Zowel voor, tijdens als na afloop van de herdenking.” Het welkom van Janneke Schermers zelf, de speech van de burgemeester, een gedicht door de kinderburgemeester Jette Geldens en het noemen van de namen van de gefusilleerden door bestuurslid van de stichting Hans Nap worden vooraf opgenomen in de Oude Dorpskerk. ,,Op het fort kunnen we geen goede geluidsopname maken. In de kerk worden nu ook diensten opgenomen, dus die ervaring is er.”

Ook wordt op dat moment in de lege kerk het boekje van Hans Nap gepresenteerd aan de kinderburgemeester. Het is een heruitgave van het boek ‘Toen werd het stil…’, mogelijk gemaakt door een bijdrage vanuit de gemeente. Het boek is geschreven voor de kinderen van de groepen 7 en 8. Hans Nap geeft normaal gesproken gastlessen op basisscholen over het thema vrijheid. Leerlingen van de Anne Frankschool uit Bunnik leggen jaarlijks een krans. Dit jaar is er geen betrokkenheid van scholen bij het herdenking, maar zal de kinderburgemeester bloemen leggen.

Janneke: ,,Met het boekje hopen we toch de jeugd erbij te betrekken. Het boekje is herschreven en heeft een hele mooie vormgeving gekregen van Lian Oosterhoff uit Bunnik. Zij bood haar diensten als vormgever aan, zonder een vergoeding te vragen.” Het boekje wordt overhandigd aan  de kinderburgemeester.

HERDENKING Op het moment van de herdenking zelf zal de burgemeester met zijn vrouw een krans leggen, waarna het bestuur van de stichting en de kinderburgemeester bloemen leggen bij alle stenen. Nabestaanden hebben die bij ons kunnen bestellen. De klok op het fort zal luiden en de taptoe zal klinken. Omdat de mensen niet naar de klokken kunnen komen, doen we het andersom. Ook de klokken van de kerken in Bunnik, Odijk en Werkhoven zullen op 4 mei luiden tot  8 uur. Daarna is er uiteraard twee minuten stilte, zoals altijd.

Van de opnames in de Oude Dorpskerk en op het fort wordt een videoverslag gemaakt, dat een paar dagen later op de website van de Stichting (monument-rijnauwen.nl), en via BunniksNieuws.nl, te zien zal zijn.

Verschenen in Bunniks Nieuws van woensdag 22 april 2020.

Nieuwe statuten, nieuwe naam


Stichting Herdenkingsmonument Fort bij Rijnauwen heeft nieuwe statuten en een nieuwe naam. De naam wijkt enigszins af van de oude naam (Stichting Herdenkingsmonument Fort Rhijnauwen). Als gevolg hiervan is de websitenaam gewijzigd in ‘www.monument-rijnauwen.nl’.
De nieuwe statuten vindt u onder ANBI Status, Statuten.

Opening Herdenking 2019


Door Janneke Schermers

Een hartelijke welkom voor u, hier vanavond aanwezig om hen te herdenken die hier op het Fort bij Rijnauwen werden gefusilleerd.
‘Geef vrijheid door’ is het thema dat dit jaar is gegeven aan de herdenking. Om vrijheid door te geven, moet er eerst vrijheid zijn. Wij herdenken vanavond diegenen die hier, op deze plaats, hun leven voor onze vrijheid hebben gegeven. Zij leven in het hart van velen van u, als directe nabestaanden. Vooral voor u een hartelijk welkom vanavond.

In het afgelopen jaar heeft een aantal van de hier gefusilleerde verzetsstrijders ook een gezicht gekregen voor de buitenwereld. Veelal had dat te maken met het feit dat het voor hen 75 jaar geleden was dat ze werden gefusilleerd. Zo besteedde de regionale omroep in Gelderland aandacht aan Martin Lelivelt, werd een boek gepubliceerd over pater Hugo, geboren Karel Jacobs en pater Stephanus, geboren Piet Muhren van de abdij van Valle Dieu in België en, zoals u zult hebben gezien, worden er vanavond filmopnames gemaakt. Die zijn voor een documentaire over Piet Hoefsloot, dit hoewel zijn fusillade al langer geleden is dan 75 jaar.

Vrijheid wordt doorgegeven aan kinderen. Ook voor hen een speciaal welkom.
Het is goed om allen die hier werden omgebracht vanwege hun inzet voor onze vrijheid, te gedenken in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de overheid. Namens het bestuur van de Stichting Herdenkingsmonument Fort bij Rijnauwen heet ik daarom ook heel hartelijk welkom:
– de vertegenwoordiger van het koninkrijk België
– de loco-commissaris van de Koning in de provincie Utrecht
– de burgemeester van Bunnik
Voor het uitspreken van de herdenkingsrede geef ik nu het woord aan de heer Van Bennekom, burgemeester van de gemeente Bunnik

Herdenkingsrede 2019


Door Ruud van Bennekom, burgemeester Bunnik

Geachte aanwezigen, dames en heren, jongens en meisjes,

Wat mooi dat u ook dit jaar weer naar deze prachtige plek bent gekomen. Met elkaar herdenken we de mensen die hier, maar ook elders, hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid.
Het thema van het Nationaal Comité 4 en 5 mei voor 2019 is ‘In vrijheid kiezen’. Dit jaarthema sluit aan bij de viering van 100 jaar algemeen kiesrecht. Bovendien hebben we in 2019 zowel Europese, Waterschaps- als Provinciale verkiezingen. Het thema In vrijheid kiezen is veel breder dan kiesrecht alleen. In vrijheid kiezen: dat kunnen en mogen wij als inwoners van Nederland. De vrijheid om te doen en te laten wat we willen; binnen de grenzen van de wet en verankerd in onze Grondwet.

We realiseren ons niet altijd dat het een groot goed is om te leven in een land waar we het recht hebben om te stemmen. Waar ruimte is om ons te ontwikkelen. In een land, waar ruimte is om onze mening te uiten zonder vervolgd te worden. In een land, waar het straatbeeld zo kleurrijk is dat we veel van elkaar kunnen leren door met elkaar in gesprek te gaan.
Keuzevrijheid lijkt voor ons een vanzelfsprekendheid, maar is het niet. In mijn boekenkast staat een boekje “Inleiding in het Gemeenterecht voor burgemeesters”, met als ondertitel “bijgewerkt tot 1944”, uitgegeven door de bezetter. Het is een dun en klein boekje, want ruimte voor recht en vrijheid was er niet. Ik kijk er regelmatig in, juist om het contrast met het thema “In vrijheid kiezen” te voelen.

“In vrijheid kiezen”; dat staat ver van de keuzes die de mensen maakten die in de oorlogsjaren in verzet kwamen. Voor de oorlog leefden zij gewone levens, maar die veranderden in bijzondere levens. Bijzonder, omdat zij ervoor kozen om voor ons aller vrijheid te strijden.
Voor minstens 52 van hen eindigden de bijzondere levens op de plek waar we nu staan. 52 is een getal, dat ons met afschuw vervult. Net als het nog veel grotere getal van het aantal van mensen die in de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogen daarna het leven lieten. Die mensen herdenken we op deze vierde mei.


Maar hier besteden we speciale aandacht aan de mensen wier namen op het herdenkingsmonument in het fort staan. Bij iedere naam hoort een leven, een verhaal en een gezicht. Het is van groot belang dat wij – 74 jaar na de bevrijding – blijven herdenken. Dat kunnen we alleen door zicht te houden op de levens, verhalen en gezichten van hen die door hun verzet het leven hebben gelaten.
We slagen daar gelukkig steeds beter in. Zo zag ik afgelopen week een uitzending van Andere Tijden over onderduiken in De Achterhoek. Met ruime aandacht voor de Mia Lelivelt uit Lichtenvoorde. Zij was 15 jaar toen de oorlog begin. Mia vertelt ontwapenend over de hulp die vader en zij gaven aan onderduikers. Vader was Martin Lelivelt, zijn naam staat hier op het monument. Samen met Antoon Slot werd hij op deze plek in juli 1944 gefusilleerd.

Beste mensen,

Vanavond herdenken wij de 52 dappere verzetsmensen uit Nederland en België die op deze plek tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn geëxecuteerd. Hun namen zullen zo genoemd worden. Daarna staan we twee minuten stil om ons respect aan hen te tonen en om alle mannen en vrouwen te gedenken die in de oorlogsjaren zijn omgekomen.

Opdat wij niet vergeten! Dank u wel.